Acaba doğru cevap hangisidir?

• - Tavuk mu yumurtadan çıkmıştır; yoksa, yumurta mı tavuktan?..

Soruyu böyle sorduğunuzda, mantıksal olarak doğru cevap, sizi, yumurtayı ya da tavuğu yaratan güce götürür...

Çünkü, yaşamakta olduğumuz pratik (nesnel) hayatta, hangi cevabı seçerseniz seçin, işiniz zordur. Çünkü, tavuğu ilk nesne olarak benimsediğinizde, bu tavuğun nereden çıktığı sorusunun yanıtı yoktur?

O zaman, tavuğu ya da yumurtayı, neyse onu, tavuktan ya da yumurtadan ayrı, müstakil bir "yaratan"ın olduğu düşüncesine çakılıp, kalırsınız. Eskiler buna, fasit daire derlerdi. Şimdilerde, kısır döngü, diyorlar.

Peki ne var bunda, deyip geçmeyin... Çok şey var...

Çünkü, irreel düşünce işte bu noktadan başlıyor.

İnsanın düşünce yapısı, rasyonel ve irrasyonel olmak üzere iki alanda inceleniyor. Rasyonel olan, yani akıl yolu ile açıklanabilen, kanıtlanabilen düşünce biçimi...

İrrasyonel olan ise, akla dayanmayan, akılla izah edilemeyen, bilisel olmayan düşünce anlamına geliyor.

Bütün bu güzel, süslü deyişler kulağa hoş geliyor, tamam da, peki;

• - Yumurta mı tavuktan çıkıyor; yoksa, tavuk mu yumurtadan?..

Gelin çözün bakalım.

Dünya, evren içinde bir yerlerde fır fır dönen bir gezegense, ki öyledir; peki, bu fırıldaklığın nedeni nedir; hikmeti kimden sual olunacaktır?..

Akıl yolu ile bu sorunun cevabına ulaşabiliyor muyuz?

Şimdilik bir miktar... Bilimin cevapladığı ölçüde ve sadece o kadar...

Yani, evrenin, dünyanın ve yaşamın sırlarına, bilim yolu ile, bir miktar yaklaşabiliyoruz.

Peki irrasyonel yapımız ile, bu sorulara bir cevap bulabiliyor muyuz?

Diyelim ki, bir üstad-ı azam çıktı kürsüye ve şu şundandır, bu bundandır, buyurdu...

Var mıdır ileri sürülen şunun ve bunun ispatı?..

Hayır yoktur!

Bu üstad-ı azam, şu şundandır, bu da, bundan, diyerek, kanıtlayabilmekte midir söylemlerini?..

Hayır, asla...

Peki bizler ne yapacağız?

Evrenin sırları ile ilgili aklımıza takılan soruların yanıtlarını nerede ve nasıl bulacağız?..

Evrenin ululuğu karşısında oldukça kıt akıllı olan biçare insan yavrusunun elinde iki seçenek vardır:

Birincisi, "üstad-ı azam"ların peşine takılıp, "soru"lara cevap aramayı değil, tam tersine, soru sormayarak aklın tembelliğini seçmek ve bu patikada ilerleyerek, mutlu olmayı gözlemek...

İkincisi seçenek ise, evrenin rasyonel düşünce ile, bilimsel yöntemlerle açıklanabilir kısmı ile yetinmek... ve bu noktanın ilerisinde kalan "sır"ların üstünü inançlarla örtme kolaycılığına kaçmamak. Hayata karşı dürüst ve kendi kendisi ile tutarlı kalmaya çalışmak...

Peki; yumurta ile tavuğa ne olacak?.. Bu sorunsalın dibi nasıl eşelenecek?..

Yumurtanın ya da tavuğun var-oluş sorunu, hokkabazın külahını giymekle çözümlenmez...

Bilimsel bilgimizin ve rasyonel düşüncemizin, tavizsiz, amansız, sistematik ve yılmak bilmeyen enerjisi ile aydınlanabilir ancak...

Bilime saygı, insanlığa duyulması gereken saygının sadece küçük bir öğesidir.

Nazmiye Baş